Zeven dingen waaraan je hoofdpijn bij je paard kunt herkennen!

Het paardenhoofd is helaas nog steeds het meest onderschatte lichaamsdeel van je paard. En dat terwijl alles vanuit het hoofd wordt aangestuurd. Je zou het hoofd kunnen zien als het controlecentrum van het lichaam. Vanuit dit hoofd ontstaan honderden verschillende klachten. Veel mensen denken bij deze klachten dat het gewoon bij een paard hoort, of dat het een karaktertrekje is. Terwijl het vaak een signaal is van hoofdpijn. Daarom deel ik in dit artikel zeven dingen waaraan je hoofdpijn bij jouw paard kunt herkennen.

Hoofdpijn signalen, herken jij ze?

Zou jij hoofdpijn bij je paard herkennen? Of heb je er eigenlijk nooit echt helemaal op gelet. Misschien wist je wel helemaal niet dat paarden hoofdpijn kunnen hebben, of heb je er nooit eerder bij stilgestaan. Er zijn allerlei signalen die je kunnen vertellen dat je paard druk op zijn hoofd heeft. Dit noemen we ook wel hoofdpijn. Net als bij mensen, kunnen ook paarden verschillende vormen van hoofdpijn hebben. Er zijn ook verschillende manieren om op te merken of je paard hier last van heeft.

Zo zou het je kunnen opvallen dat bijvoorbeeld; 

• de oren van je paard ongelijk staan
• dat je paard kantelt met z'n hoofd
• een blauwe gloed over de ogen van je paard
• een afwezige blik
• bijtgedrag 
• snel afgeleid
• gespannen

Zomaar een paar voorbeelden van signalen die kenmerkend zijn voor hoofdpijn bij je paard. Er zijn nog veel meer van die voorbeelden, maar allereerst wil ik je meenemen langs de oorzaak van hoofdpijn.

Ongemerkt compenseren

Hoofdpijn bij paarden komt regelmatig voor, en vaak lopen paarden hier langdurig mee rond. Er is weinig over bekend bij dierenartsen, dierfysiotherapeuten en andere behandelaars, waardoor het niet altijd aan het licht komt. Dat betekent dat ze ongemerkt compenseren, spanning vasthouden en moeite hebben met het reguleren van prikkels. Allemaal signalen die al snel worden bestempeld als karaktereigenschappen van het dier. Terwijl een paard dus eigenlijk last heeft van hoofdpijn.

Oorzaken van hoofdpijn bij paarden.

Hoofdpijn kent veel verschillende oorzaken doordat het paardenhoofd uit allerlei verschillende delen bestaat. Je zou dit haast kunnen vergelijken als met een cijferslot. Er zijn heel veel verschillende combinaties mogelijk.

De schedel van een paard bestaat bij geboorte uit 34 verschillende gedeeltes. In de eerste levensfases fuseren een aantal delen van de schedel maar het grootste deel blijft los van elkaar verbonden via suturen. (schedelnaden). Deze suturen zou je ook kunnen vergelijken met een rits. Het bot van de schedel bestaat voor een gedeelte uit bindweefsel, evenals in de zachte weefsels die zich door heel het lichaam bevinden.

Je zou dit bindweefsel kunnen zien als een soort spinnenweb door heel het lichaam verweven. Bindweefsel heeft de eigenschap spanning te kunnen vasthouden. Bindweefsel is als het ware een soort geheugenopslag van het lichaam. Wanneer een paard een trauma heeft meegemaakt wordt dit opgeslagen in het bindweefsel. Op die plekken zullen afvalstoffen zich ophopen en de doorbloeding verminderen. Dit heeft invloed op het hele gebied wat functie verminderd of zelfs uitsluit. 

Compenseren in het hoofdAls iets in het lichaam niet meer functioneert, dan zullen andere gebieden in het lichaam dit proberen over te nemen. Dit noemen we ook wel compenseren.  Dat er compensatiepatronen kunnen zijn in het lichaam dat wist je waarschijnlijk al wel, maar dit gebeurt dus ook in het hoofd van je paard.  Tekenen van compensatie in het hoofd zijn bijvoorbeeld;

* eenzijdig kauwen

* kantelen

* knarsetanden

* sperren 

* tongproblemen

Oorzaken voor dat een paard begint met compenseren: Het stoten van het hoofd, het stoten van het lichaam, vallen, uitglijden, een trap van een ander paard, schade veroorzaakt door de tandarts, traumatische ervaringen zoals mishandeling, hangen aan het halster en zo zijn er nog veel dingen die ervoor kunnen zorgen dat een paard schade oploopt. 

Eerder  schreef ik hier een artikel over de 3 meest voorkomende oorzaken van hoofdpijn bij paarden.  

Hieronder wil ik je meenemen in de zeven dingen waaraan je hoofdpijn bij je paard kunt herkennen.

Een symptoom van hoofdpijn bij paarden is bijvoorbeeld dat de ogen van een paard heel erg scheef zitten. Het paard geeft een schele indruk als je kijkt naar de symmetrie. Daarnaast zegt ook de manier waarop je paard uit zijn ogen kijkt heel erg veel over de toestand van een paard. Kijkt je paard je een beetje bedrukt aan? Dan heb je kans dat je paard last heeft van hoofdpijn. 

Ook kan het zo zijn dat je paard hele donkere ogen heeft, dit wijst op druk achter het oog in een diep gedeelte van de schedel. Bij sommige paarden lijken de ogen heel erg bol alsof ze bijna uit de schedel komen en tranen van het oog komt hierbij regelmatig voor.

Ook de stand van de oren van je paard kunnen een goede indicator zijn van hoofdpijn. Met de stand van het oor doel ik niet op het feit of je paard zijn oren naar voren houd of niet, maar bedoel ik of de oren gelijk zijn. Dit kun je het beste zien als je paard zijn oren naar voren heeft. Je kunt dan kijken of ze even hoog zijn en of ze dezelfde richting op wijzen. 

De spieren die de oren van je paard aansturen zitten verweven met de spieren rondom het kaakgewricht van je paard. Het kaakgewricht speelt een belangrijke rol in het lichaam van je paard. Wanneer een paard spanning heeft rondom het kaakgewricht zal dit een enorme impact hebben op de houding van je paard, het welzijn van je paard maar ook het gedrag van je paard. Wanneer de oren van je paard dus ongelijk zijn, wijst dit ook op spanning rondom het kaakgewricht.

Je kunt dit betrekken op een situatie die je misschien kent. Na een stressvolle periode waarin je misschien zelfs wel boos bent geweest, krijg je hoofdpijn omdat je constant je kaak op spanning hebt gezet. Voor een paard geldt dit net zo, alleen kan je paard de spanning er niet bewust afhalen en geen paracetamolletje nemen. 

Je kunt hierbij denken aan paarden die schrikken bij alles wat in de buurt van hun hoofd komt, maar ook de paarden die niet aangeraakt willen worden op het hoofd vallen vaak onder de categorie hoofdpijn. Bij sommige paarden kan dit symptoom ineens opduiken na het stoten van het hoofd of een opgelopen trauma elders in het lijf. 

Maar uit de praktijk blijkt dat de meeste mensen geen flauw benul hebben wat eraan vooraf gegaan is. Dit komt omdat wij nu eenmaal niet 24 uur per dag bij ons paard verblijven en wij dus ook niet alles zien en weten wat ons paard doet.

Het gedrag is misschien wel het meest uiteenlopende bij paarden met hoofdpijn. Je hebt paarden die lusteloos worden en een verdrietige indruk geven, maar je hebt ook paarden die agressieve trekjes krijgen en beginnen met om zich heen te bijten. Daarnaast zijn er ook nog de paarden die weven, headshaken en de extreme luchtzuigers die binnen de categorie hoofdpijn vallen. 

Het uiten van dit gedrag is niet voor niets, het paard is door de hoofdpijn niet goed in staat om de omgeving goed te scannen op eventueel gevaar en zal er alles aan doen om te overleven. In deze gevallen is het noodzakelijk dat deze paarden echt geholpen worden om van de hoofdpijn af te komen.

Paarden met hoofdpijn gaan minder presteren. Het klinkt best logisch toch? Helaas zijn er nog ontzettend veel paarden die last hebben van hoofdpijn maar waar wel topprestaties van geëist worden. Het minderen van prestaties kan zich in allerlei dingen uiten; 

vermoeidheid / verminderde conditie 

paard houd zich strak in het hele lijf

moeite met stelling en of lengtebuiging

begint met kantelen of knarsen

verminderde concentratie

Nog een belangrijke factor van paarden met hoofdpijn zijn de paarden met heel veel spanning. Dit gaat om de paarden die onrustig zijn op stal, snel schrikken en die tijdens het rijden hun spanning niet kunnen laten afvloeien. Ontspannen is voor veel van deze paarden gewoon niet mogelijk door de hoofdpijn die ze hebben. 

Wat sommige van deze paarden doen is dwars door je heen lopen, niet stil willen staan, of juist niet vooruit willen, zich schrap zetten, bokken of trappen naar het been zodra het ze teveel wordt. Ook steigeren of liggen komt bij deze paarden wel eens voor.

Ik hoop dat je na het lezen van deze zeven dingen waaraan je hoofdpijn kunt herkennen bij je paard, meer inzicht hebt in hoe je hoofdpijn precies kunt gaan herkennen bij je paard. Om je daar nog iets beter bij te helpen heb ik een gratis online masterclass ontwikkeld hierover.

Stap 1 : Als je vermoedt dat jouw paard last heeft van hoofdpijn is het belangrijk dat je eerst kijkt naar het gebit van je paard. Kijk hierbij of de voortanden mooi op elkaar aansluiten en of je paard geen haken heeft.

 Laat minimaal 1 keer per jaar het gebit van je paard nakijken en/of behandelen door de paardentandarts. Een ongelijk gebit zorgt voor ongelijke druk en kan ook tot hoofdpijn lijden. Bovendien is het belangrijk om het gebit op orde te hebben zodat een behandeling ook daadwerkelijk een blijvend effect heeft.

Stap 2 :  Start met het ondersteunen van je paard door hem/haar te gaan masseren op het hoofd. Met een paar simpele technieken kun je zelf al zoveel verschil maken voor jouw paard. Dat is één van de redenen dat ik er een laagdrempelige cursus over heb gemaakt die ook een aantal waardevolle massagetechnieken bevat. Klik hier voor deze cursus.

Stap 3 : Als je paard weer in balans is gebracht door een aantal behandelingen, zorg er dan voor dat je paard recht blijft en gezond blijft. Door het recht richten mee te nemen in je training kun je een compensatie patroon op tijd traceren en actie ondernemen. Daarnaast kun je je paard natuurlijk ook ondersteunen door middel van verschillende massagetechnieken.