Het ontbrekende puzzelstuk bij het aanpakken van een stijf achterbeen

Het komt heel regelmatig voor: paarden met stijve achterbenen. Zelfs zo vaak dat dit al best wel genormaliseerd is binnen onze paardenwereld. "Sommige paarden hebben nu eenmaal van nature een stijf achterbeen," hoor ik wel eens in de wandelgangen. 🙄 Veel instructeurs besteden hier terecht aandacht aan in hun lessen, naast dat dit ook wordt meegenomen in de jaarlijkse onderhoudsbeurt van je osteopaat of fysiotherapeut. Maar er is één belangrijke veroorzaker die ontbreekt. Daarom wil ik je in dit artikel meenemen in het ontbrekende puzzelstuk bij het aanpakken van een stijf achterbeen.

Een stijf achterbeen aanzien voor wat het écht is.

Stijve achterbenen worden al gauw gezien als 'iets wat een paard gewoon heeft' of gebombardeerd onder 'natuurlijke scheefheid'. Soms wordt het zelfs geassocieerd met luiheid of wordt er zelfs geroepen dat zo'n paard vergeten is dat hij achterbenen heeft.  

Maar zodra je meer kennis krijgt over het paardenlichaam,  zul je merken dat je deze dingen niet langer roept. Dan kom je namelijk tot de ontdekking dat dit helemaal niet zo "normaal" is. Je gaat dan steeds meer begrijpen dat dit signalen zijn van problemen die spelen in het lichaam.

Een stijf achterbeen is een gevolg van een beperkte beweging van het bekkengebied. En een beperkte beweging van het bekkengebied ontstaat door blokkades. Dus niet van "nature" zoals vaak gedacht wordt. De manier waarop we kijken naar een stijf achterbeen, mag dus nog wel iets bijgesteld worden.

Aandacht voor fysieke balans.

Er is de laatste jaren steeds meer aandacht ontstaan voor fysieke balans. Dat zie je al terug in het aantal therapeuten en behandelaars dat drastisch is gestegen. Vanuit allerlei verschillende perspectieven wordt getracht paarden terug in balans te brengen en  bewegelijkheid te bevorderen. En dat is een positieve ontwikkeling.

Maar ook onder therapeuten en behandelaars is er soms een wat beperkt perspectief op stijve achterbenen. Niet iedere therapeut of behandelaar herkent dit als een signaal van een probleem. Terwijl dat wel essentieel is om het desbetreffende paard écht de zorg te kunnen bieden die het nodig heeft.  Daar wil ik verandering in brengen bij zowel eigenaren als therapeuten en behandelaars. Niet door modder te gaan gooien, maar door kennis beschikbaar te maken. Zoals bijvoorbeeld in Bekken Balans, het fundament van een dragend achterbeen.

Alles in het paardenlichaam staat met elkaar in verbinding.

De beweging begint bij het bekkengebied van het paard. Het bekken stuurt het achterbeen aan.  Wat je terugziet in het achterbeen is dus een reflectie van wat er gebeurt in het bekkengebied.  Dus een stijf achterbeen begint allereerst al bij een beperkte beweging in het bekkengebied doordat deze is geblokkeerd. 

Blokkades kunnen ontstaan door allerlei uiteenlopende redenen. Denk bijvoorbeeld aan: vastliggen in de box, een trap krijgen van een ander paard, uitglijden, stoten.  Je paard hoeft geen wonden te hebben of kreupelheid te vertonen om toch schade op te lopen. 

En dan is het goed om te begrijpen dat alles in het paardenlichaam met elkaar in verbinding staat. Daardoor is er vrijwel nooit sprake van één blokkade, maar is er altijd een patroon van verschillende blokkades.  Uiteindelijk kan dit zich ontwikkelen tot een blessure of aandoening op een specifieke plek. (Peesblessures, Artrose, Artritis).

Deze patronen zie ik vaak ook terug in het paardenhoofd. Want het paardenlichaam is dus zo mooi en complex gemaakt, dat zelfs de verschillende schedeldelen in verbinding staan met delen elders in het lichaam. En als we het dan hebben over een stijf achterbeen, dan is daar één hele grote en belangrijke speler die we vergeten in het aanpakken hiervan. En deze kun je dus terugvinden in het hoofd van je paard.

De allergrootste patroonzetter van het lichaam.

Het is de allergrootste patroonzetter, dat wil zeggen het lichaamsdeel met de grootste impact dat een grote rol speelt in het achterbeen.  Ik heb het over de onderkaak, het bewegende deel van de schedel.  

Om je een idee te geven van de impact die de kaak heeft, wil ik even een kort testje met je doen. Span voor 30 seconden je onderkaak aan. (Denk hierbij aan het wegtrainen van je onderkin) en merk op wat er in je lichaam gebeurt...

Je zult merken dat je tenen beginnen te krommen, je bekkengebied aanspant en alles in je lichaam strak en stijf wordt.  En bij je paard is dit dus net zo, alleen is de impact van deze spanning dus nog wat groter doordat de afstand tussen de snijtanden en het kaakgewricht nog wat groter is dan bij ons. Jij kunt de spanning hierna weer loslaten, en de gevolgen zullen weg ebben. Maar bij een paard met spanning in de kaak, is dit continu.

Om het stijve achterbeen van je paard dus echt volledig te kunnen aanpakken, wil je dus ook de onderkaak van je paard meenemen. En dan met name de spieren die hier invloed op uitoefenen. Maar tegelijkertijd is het helaas een feit dat het paardenhoofd vaak helemaal niet wordt meegenomen in de behandeling. Het bekkengebied wordt altijd meegenomen, maar de meeste behandelingen stoppen bij de nek. En daardoor kom je nooit echt tot een volledige oplossing.

Het paardenhoofd als het controlecentrum van het lichaam.

Ik blijf me nog altijd verbazen over dat het paardenhoofd nog vaak wordt overgeslagen. Juist omdat de hele aansturing van alles wat er gebeurt in het lijf, wordt geregeld vanuit het hoofd. Het hoofd van een paard is toch een beetje het controlecentrum van het lichaam.

Helemaal als je bedenkt dat paarden vaak enorm veel schade hebben opgelopen op hun hoofd. Ieder paard heeft wel eens gehangen aan het halster,  z'n hoofd gestoten, klem gezeten, naar de tandarts geweest. Die schade die heeft effect op het functioneren van het controlecentrum, maar ook op de delen die hiermee in verbinding staan.

Een stijf achterbeen is maar een simpel voorbeeld hiervan. Zo zijn er nog veel meer problemen waarbij het hoofd een enorme rol speelt. Paarden hebben vaak zonder dat hun eigenaren zich hiervan bewust zijn, uiteenlopende vormen van hoofdpijn.  Dit beperkt hen om optimaal te functioneren, en belemmert ze in de training en een stukje welzijn.

Daarom zou het goed zijn om als eigenaar, ruiter maar ook als instructeur te leren hoe je dit kunt herkennen, voorkomen en verminderen. Je hoeft hiervoor écht niet alle schedeldelen te leren, of allerlei Latijnse benamingen. Er zijn hele leuke en creatieve manieren waarop je als eigenaar al snel inzicht hierin krijgt, en jouw paard kunt ondersteunen. Dit leer ik je bijvoorbeeld in mijn mini cursus 'Hoofdpijn Routekaart'.