15 signalen die vertellen dat jouw paard problemen heeft in de achterhand

Zo'n beetje iedereen in de paardensport heeft het erover; "Van achteren naar voren rijden". We willen allemaal een paard dat met een actief, dragend achterbeen beweegt, mooi achterover kantelt in het bekkengebied.  Maar in de praktijk kan dat nog best wel eens een uitdaging zijn. En als je het mij vraagt, dan is één van de grootste oorzaken beperkingen in het bewegingsapparaat. Daarom deel ik in dit artikel; 15 signalen die vertellen dat jouw paard problemen heeft in de achterhand.

De hersenen sturen aan, maar het is de achterhand waar de bewegingschakel begint. Namelijk in het bekkengebied, die het achterbeen aanstuurt en beweging doorgeeft naar de bovenlijn. Het allerliefst zou je willen dat de motor van je paard al goed functioneert. Je kunt je vast wel voorstellen dat als de beweging al hapert in de achterhand, dat je dit ook terugziet in de rest van het lichaam. 

Het bekkengebied bevat de grootste spieren van het paardenlichaam, als deze niet volledig kunnen functioneren dan heeft dit grote gevolgen voor het paard. (en voor jou als ruiter). Daarbij wordt ook het risico op overbelasting met als gevolg allerlei vervelende blessures en aandoeningen vergroot. Dat is natuurlijk niet wat je als ruiter voor je paard wilt.  Voorkomen begint bij het vroegtijdig herkennen van signalen, en het juist interpreteren ervan.

Signalen herkennen

Ik denk dat de gemiddelde ruiter de meeste van deze signalen wel zal kennen. Maar uit ervaring weet ik dat deze signalen niet juist geïnterpreteerd worden. Dat heeft te maken met allerlei hardnekkige overtuigingen die we hebben over deze signalen. En zolang deze overtuigingen er zijn, betekent dit dat paarden dus lang rond blijven lopen met pijn.  Dat kan en moet anders, en dat is ook precies de reden dat ik dit artikel schrijf en zelfs een hele cursus heb gewijd aan dit onderwerp.

Signaal 1:  Stijfheid in de lage rug/lendenen. 

Je merkt dat je paard moeite heeft met de buiging achter het zadel, en dat beperkt de bewegelijkheid van het bekkengebied. Met name de kanteling van het bekken naar achteren ontbreekt waardoor het paard minder krachtig kan afzetten. Hierbij is vaak de gedachte dat deze manier van bewegen gewoon zo hoort bij dit paard, maar feitelijk is dit een indicatie voor SI problemen. 

Signaal 2: Scheefstand van het bekkengebied

Ruiters merken vaak dat het achterbeen aan één zijde minder goed meekomt. Of dat hun paard meer moeite heeft met aan galopperen of verzameling. Maar helaas is hierbij vaak de overtuiging dat een paard van nature scheef is, en dit opgelost moet worden met training of een jaarlijkse behandeling van de fysio. Terwijl dit een signaal is van problemen bij het SI-gewricht, en dat ook het heupgewricht ongelijkmatig wordt belast wat het risico vergroot op artrose en artritis. 

Signaal 3: Ongelijke beweging van de achterhand

Paarden met ongelijk bewegende  achterbenen worden heel vaak 'normaal' gevonden, "omdat ieder paard van nature scheef zou zijn'. Maar een ongelijke beweging vertelt dat er sprake is van disfunctie in verschillende spieren die ook nog eens effect hebben op de wervelkolom. Dus het is niet alleen een ongelijke beweging in de achterhand, het is een ongelijke belasting van het hele lichaam en dat is een gevolg van disfunctie door een blokkade. Wanneer een paard langere tijd rondloopt met een compenserend lichaam dan kan dit artrose, artritis en zelfs peesblessures tot gevolg hebben.

Signaal 4: Wegzwikken door het achterbeen/door de heup

Heel vaak omschrijven ruiters dit als... Het lijkt wel alsof mijn paard door zijn heup / zijn been zakt.  Er is dus voor een heel kort moment even sprake van krachtverlies, waarna het paard dus weer "normaal" beweegt.  En dat maakt het soms wat lastig om te diagnosticeren voor dierenartsen omdat paarden dit onwillekeurig laten zien. Maar wanneer er sprake is van het wegzwikken door het achterbeen of de heup dan is er eigenlijk altijd sprake van een SI-probleem. In sommige gevallen kan er zelfs een zenuw bekneld zitten. Je wil hiermee dus niet doorrijden, maar echt je paard laten nakijken.

Signaal 5:  Vierkant afgesleten hoeven.

Als een paard vierkante hoeven heeft aan zijn achterbenen dan vertelt dit dat het paard geen correcte beenzetting en afwikkeling heeft. Als je bedenkt dat het bekken bepaald, hoe de benen bewegen dan begrijp je ook dat dit is geen hoefprobleem, maar een bekkenprobleem. Vaak gaat het om verschillende myofasciale weefsels die spanning bevatten waardoor spieren beperkt worden in hun beweging. Dit kan resulteren in problemen bij het SI-gewricht. (Ontstekingen of slijtage).

Signaal 6: Zwakke (Stijve) achterhand

Een zwakke achterhand wordt heel vaak gezien als "iets dat door trainen beter moet worden" maar eigenlijk is dit een heel duidelijk signaal van een flinke beperking (blokkade) aan het bewegingsapparaat. Wanneer een achterbeen zwak of stijf is, dan betekent dit ook dat het bekken stijf is. En hoeveel veulens ken jij die worden geboren met een stijf achterbeen? Het is dus geen normaal gegeven dat een paard een zwakke of stijve achterhand heeft. Het is een signaal van disfunctie en daarmee vaak ook pijn en ongemak. Een correcte training kan  zeker bijdrage aan verbetering, maar is geen algehele oplossing. 

Signaal 7: Problemen het optillen van de achterbenen bij de hoefsmid.

Wanneer een paard moeite heeft met het optillen van de achterbenen bij de hoefsmid dan is dat ook zeker een signaal wat je serieus wilt nemen. Want dit is alles behalve onwil of stijfheid, maar vertelt het dat een paard pijn heeft. Dit kan uiteenlopende oorzaken hebben zoals artrose in de knie, tot problemen bij het SI-gewricht. Maar dat wil je dus in ieder geval nader laten onderzoeken zodat je dit kan (laten) verhelpen of je paard hierbij gericht kunt ondersteunen.

Signaal 8: Verminderde impuls 

Paard met verminderde impuls dat wordt in de paardenwereld vaak een Diesel genoemd. Vanwege dat een paard vaak niet vooruit te branden is, en dit naarmate de training vordert iets beter wordt. Er wordt vaak gedacht dat het te maken heeft met luiheid of dat dit nu eenmaal hoort bij een type paard. Maar bijna altijd is er sprake van ongemak waardoor het paard liever niet vooruit wil bewegen. Paarden zijn vlucht en prooidieren, ze hebben er dus geen baat bij om lui te zijn. Want feitelijk zou dat betekenen dat ze opgegeten worden in de natuur. Wanneer een paard bijvoorbeeld ontstekingen heeft bij het SI-gewricht, dan gaat het paard dus trager lopen om zichzelf te beschermen. 

Signaal 9: Scheef lopen

Wanneer een paard scheef trekt met de achterhand tijdens het lopen dan wordt dan nog wel eens vergeleken met een banaan. Heel vaak wordt er gesproken van een voorkeurshouding.  En dat is gedeeltelijk waar, want een paard zal voorkeur hebben voor een lichaamshouding die hem geen pijn oplevert.  Een paard dat dus scheef loopt, is iets aan het ontlasten. Een voorkeurshouding zoals dat veel wordt vergeleken, als wij mensen die voorkeur hebben om met links of rechts te schrijven gaat dus niet helemaal op. Het is een signaal dat je paard iets ontlast, en dat doet hij alleen als er sprake is van ongemak. Dus ook hierbij wil je niet gewoon doorrijden, maar actie ondernemen.

Signaal 10: Moeite met verzamelen en/of aan-galopperen

Paarden met moeite bij het verzamelen en/of aan-galopperen komt heel regelmatig voor. Zelfs zo regelmatig dat veel ruiters dit als iets heel normaals zijn gaan zien. Dat is best gevaarlijk, want hierdoor worden pijn en ongemak bij het paard lang niet altijd herkent. Zeker bij het verzamelen (het gewicht opnemen op de achterhand) en aan-galopperen wordt vaak gedacht dat het een fase is. 

Maar in werkelijkheid wil een paard zijn achterhand niet belasten. Dat is niet omdat hij daar geen zin in heeft (want zo kan je paard niet denken), maar omdat het pijnlijk of gevoelig is.  Wanneer er wordt doorgetraind, dan zie je vaak dat paarden dit in andere delen van hun lichaam beginnen op te vangen. En dat kan leiden tot overbelasting, maar ook tot staakgedrag. 

Signaal 11: Zwiepen met de staart

Wanneer een paard begint te zwiepen met de staart dan is dit geen enthousiasme zoals een hond dat uit door het kwispelen met de staart, maar een serieus signaal van pijn. Een paard kan geen "Auw" roepen en zal ook niet altijd gelijk uithalen met een achterbeen om te laten zien dat hij pijn ervaart. Vaak zie je zwiepen met de staart bij paarden die problemen ervaren in het gebied rondom het SI-gewricht. Dit is dus zeker een signaal waarbij je jouw paard eens goed wilt laten onderzoeken door een dierenarts die zich heeft gespecialiseerd in Orthopedie bij paarden.

Signaal 12: Verzet bij het opzadelen/opstijgen

Als paarden verzet vertonen bij het opzadelen of opstijgen dan zijn dat ook zeker signalen die je niet wilt negeren.  Als deze signalen al als probleem worden gezien, dan worden ze vaak in verband gebracht met maagzweren of singeldwang. Maar wist je dat de rug en zelfs de rompspieren van je paard in verbinding staan met het SI-gewricht, en dat deze gezond moeten zijn om het SI-gewricht te stabiliseren. Naast dat je paard last kan hebben van maagzweren, kan het ook nog wijzen op problemen van het SI-gewricht. Dit is helaas niet iets wat vanzelf wel weer overgaat met wat rust. Je zult hier echt gericht actie op moeten gaan ondernemen onder begeleiding van je dierenarts.

Signaal 13: Overspringen of overkruist aanspringen

Als je merkt dat jouw paard regelmatig overspringt van galop met de achterbenen tijdens het galopperen, dan is dit zeker een signaal dat je niet wilt onderschatten. Vaak betekent het dat je paard een bepaalde druk wil ontwijken door over te springen. Of wordt de beweging beperkt en kan een paard niet in de juiste galop aanspringen. In beide gevallen betekent het dat er iets aan de hand is, het is dus geen inschattingsfoutje of lompigheid. Nee, het is een signaal van ongemak in het bekkengebied. 

Signaal 14: Staakgedrag

Staakgedrag is ook één van de signalen die een paard geeft bij vaak wat meer vergevorderde bekkenproblemen. Onderliggend kan zijn artrose of artritis bij het SI of heupgewricht waardoor het paard niet meer comfortabel kan voortbewegen en in verzet komt. Het is belangrijk om je te realiseren dat een paard met beginnende bekkenproblemen niet snel staakgedrag zal vertonen, en dat het dus al om vergevorderde problemen zal gaan.  Ook hierbij geldt dat het niet zoveel zin heeft om je paard op rust te zetten, maar dat er eerst goed naar het bekkengebied gekeken moet worden om tot een goede diagnose en behandelplan te komen. 

Signaal 15: Hikkeltje in de beweging

Tot slot wil ik een  signaal met je delen wat ik altijd een 'hikkeltje' in de beweging noem. Ruiters merken dit vaak op, maar kunnen dit niet goed benoemen. Vaak merk je dat je paard net niet helemaal lekker loopt, het is niet kreupel en ook niet onregelmatig, maar er zit een soort hikkeltje in de beweging. Zeker in de overgangen kun je hier tegenaan lopen. Dit is een veelvoorkomend signaal van een beperkte beweging in de achterhand van je paard. En eigenlijk wil je hier direct gerichte actie op ondernemen zodat er geen verder ongemak ontstaat of blessures optreden.

Dit zijn slechts een aantal voorbeelden van signalen die wijzen op problematiek in het bekkengebied van een paard. Er zijn dus ook nog meer signalen welke ook aan bod komen in mijn cursus 'Bekken Balans, het fundament van een dragend achterbeen'. Klik hier als je op de hoogte wil blijven.

Wanneer je één (of meerdere) van deze signalen bij je eigen paard herkent, dan is het belangrijk om in actie te komen. Allereerst is het belangrijk om ervoor te zorgen dat je een duidelijk beeld krijgt van wat er speelt bij je paard. Daarvoor kun je terecht bij een dierenarts.

Maar net zoals er een verschil is tussen huisartsen en specialisten in een ziekenhuis, zo is er ook verschil tussen dierenartsen. Problemen bij de achterhand van je paard zijn vaak lastig te diagnosticeren, en daarom wil je de begeleiding van een dierenarts die zich heeft gespecialiseerd in Orthopedie bij paarden. Om tot een goede diagnose en passend behandelplan te komen is het essentieel dat de dierenarts over de juiste apparatuur en kennis beschikt. 

Begeleiding van een professional

Daarnaast is het ook goed om je te realiseren dat het bekkengebied goede begeleiding nodig heeft om correct te kunnen gaan bewegen. Vaak wordt gedacht dat een jaarlijkse check van de fysiotherapeut of osteopaat voldoende is om een paard gezond te houden.  

Maar zodra er sprake is van problemen dan zal er toch echt meer nodig zijn om je paard te revalideren. En vaak ook vanuit verschillende professies  omdat deze allemaal inwerken op een ander vlak.

Zelf je paard ondersteunen.

Naast de begeleiding van je dierenarts en professionele therapeuten en behandelaars ligt er ook een mooie rol voor jou als eigenaar om jouw eigen paard te ondersteunen. Dat hoeft niet ingewikkeld te zijn, en je hoeft zelfs niet alle namen van de spieren en botten  te onthouden. De praktijk leert dat het heel waardevol is om je paard met regelmaat te zelf te ondersteunen, omdat problemen vaak de kans niet krijgen om zich te ontwikkelen of eerder worden ontdekt. Daarnaast komt het ook de band tussen paard en eigenaar echt ten goede en merken de therapeuten van een paard ook positieve verbeteringen. 

Een gezond, soepel en ontspannen bekkengebied is essentieel voor een fijn en correct bewegend paard. Daarom heb ik mijn kennis gebundeld en op een creatieve en visuele manier in beeld gebracht om jou als eigenaar inzicht en de tools te geven die jou helpen je paard gezond te houden.  Je kunt deze vinden in mijn nieuwe cursus Bekken Balans, het fundament van een dragend achterbeen.  Klik hier voor de interesselijst.