Mijn paard ziet spoken!

Mijn paard ziet spoken!

Je bent er aan gewend geraakt en vaak hoor ik dan ook ‘Mijn paard is gewoon zo’. Je hebt een paard dat snel is afgeleid, veel spanning pakt en vaak schrikt. Ontspannen? Hoe moet dat?

Tijdens mijn dagelijkse werk kom ik veel paarden en ruiters tegen die hier tegenaan lopen en daardoor in een neerwaartse spiraal terecht komen. Vaak komen er allerlei hulpteugels aan te pas om het paard ‘in bedwang’ te houden of wordt de training gestaakt omdat de ruiter het simpelweg niet meer ziet zitten. Wat deze kwestie nou juist zo moeilijk maakt, is dat iedereen in je omgeving hier een duidelijke mening over heeft maar deze vaak uiteenlopen. Dus waar doe je nu eigenlijk goed aan?

Natuurlijk instinct

Allereerst is het goed om te begrijpen dat een paard een ‘vluchtdier’ is. Je paard zal ten alle tijden alert zijn op de omgeving om ervoor te zorgen dat hij/zij op de vlucht kan slaan als er gevaar dreigt. Ieder paard heeft dit natuurlijk instinct in zich, al tonen sommige het meer dan andere paarden. Dit instinct zorgt ervoor dat ze kunnen overleven en zich aan kunnen passen aan de situatie. Dit enorme aanpassingsvermogen zien we ook terug bij de paarden bij ons op stal. We zetten ze in een box, springen op hun rug, zetten ze in een hokje op wielen om ze te vervoeren, halen ze weg van hun ‘kudde’ omdat we een buitenritje gaan maken.  Voor ons is dit heel normaal, maar hoe normaal is dit voor onze paarden?
Een paard is een vluchtdier. Ze leven in kuddes en konden bewegen en eten wanneer ze maar wilden. Ze werden nooit gedwongen tot stilstaan, leefden niet in kleine ruimtes en ze waren nooit alleen. Als het niet veilig was konden ze vluchten en in alle vrijheid hun natuurlijke instincten volgen die ervoor zorgde dat ze gevaarlijke situaties overleefde.
Tegenwoordig staat het paard het grootste gedeelte van de dag op stal. Ondanks dat kan een paard zichzelf niet anders gedragen dan gewoon ‘paard te zijn’. Hij beschikt nog steeds over dezelfde instincten. Een paard is dus enkel aan het overleven en vertoont niet een bepaald gedrag, zoals schrikken, om je te pesten. Het is dus van belang dat je een veilige omgeving creëert voor je paard. Dit begint dus al met een stukje leiderschap van jouw naar je paard toe. Jij zult eerst de ultieme leider moeten worden die in staat is te beschermen, voordat je paard je vertrouwt.

Lichamelijk ongemak

 Naast het natuurlijk instinct is er een ander feit dat meespeelt wanneer je een ‘schrikkerig’ paard hebt. Doordat wij paarden op stal houden en ze allerlei dingen laten doen waar ze niet echt voor gemaakt zijn, raken ze sneller uit hun natuurlijke balans. Wanneer een paard zich stoot, valt 0f uitglijdt zorgt dit voor een spanning in de zachte weefsels. (Denk hierbij bijvoorbeeld aan bindweefsel). In de natuur heeft het paard toegang tot kruiden die ervoor zorgen dat het lichaam deze spanning weer loslaat. Wanneer dit niet het geval is zal een paard gaan compenseren tot dat hij niet verder kan. (Survival of the fittest)
In ‘gevangenschap’ zal een paard zich nu eenmaal vaker stoten en heeft het meer kans tot uitglijden of vallen.  Een paard raakt dus sneller uit de natuurlijke balans.  Ze hebben geen toegang tot bepaalde kruiden en gaan hierdoor compenseren. In veel van de gevallen komen wij hier als mens te laat achter. Dit komt omdat wij eigenlijk geen goede, gezonde voorbeelden kennen en we raken daarom snel gewend aan een paard en bestempelen een paard dan ook vaak als ‘hij is gewoon zo’.
Een paard dat bijvoorbeeld veel schrikt zal ongetwijfeld veel druk op zijn schedel hebben staan. Doordat hij minder kan waarnemen met sommige zintuigen, zal hij extra op zijn natuurlijk instinct moeten vertrouwen om te overleven. Deze druk op de schedel ontstaat ook door ongelukjes zoals vallen, stoten, uitglijden, verkeerde training, verkeerd gebruik van harnachement en ga zo maar door.  De schedel bestaat uit verschillende delen welke kunnen bewegen. Ieder deel van de schedel staat op zijn beurt weer in verbinding met een deel elders in het lichaam. Er bestaan veel verschillende varianten in het hebben van spanning/druk op de schedel waardoor dit zich kan uiten in verschillende klachten. Ik heb hieronder een aantal voorbeelden gezet ;

Enkele voorbeelden..

  • Je paard draagt zijn hoofd erg hoog en heeft moeite om zich te concentreren. Je paard wil daarnaast ook eigenlijk niet ontspannen en is constant bezig met zijn omgeving. Je paard kan heftig reageren op de kleinste dingen.
  • Je paard is erg kijkerig, laat zich niet goed sturen en voelt als een bonk spanning. Ieder zandkorreltje dat verkeerd lijkt te liggen is voor jouw paard een aanleiding om te schrikken.
  • Je paard schrikt van tegenliggers op één of beide zijdes. Je paard heeft de neiging om zich om te draaien en op de vlucht te slaan of om keihard door te rennen.
  • Je paard schrikt van schaduwen en vliegt alle kanten op. Je bent ten einde raad omdat het je niet lukt om een normaal ontspannen rondje te lopen.
  • Je paard schrikt echt van alles en er valt eigenlijk niet normaal op te rijden. Je paard is heel gespannen en het lukt je niet om dit af te laten vloeien.

Hoe kan ik zien of mijn paard spanning heeft op zijn schedel?

 De meest eenvoudige manier om te zien of je paard spanning heeft is als volgt;
Maak een foto van het hoofd van je paard. Zorg ervoor dat deze recht van voren is genomen en van dichtbij zodat je goed kunt gaan observeren.
  1. Trek nu een lijn boven de oren van je paard. En let hierbij of er verschil is tussen de hoogte van de oren. Is dit het geval?
  2. Trek nu een lijn onder de oren van je paard. Let hierbij weer op of er een verschil is tussen links en rechts. Is je paard scheef?
  3. Trek een lijn boven de ogen van je paard en kijk of  de ogen gelijk staan of dat er misschien verschil tussen zit.
  4. Trek een lijn onder de ogen van je paard en let hierbij weer goed op naar wat je ziet.
  5. Trek een lijn onder de jukbenen van je paard. Zijn ze gelijk? Of zijn ze verschillend qua lengte of van vorm?
  6. Trek nog een lijn boven de neusgaten van je paard en kijk hierbij naar wat opvalt. Zijn ze gelijk of ongelijk?
  7. Als laatst trek je een lijn onder de neusgaten van je paard en kijk je nogmaals ‘zijn ze gelijk’.
Je kunt ook het hoofd voelen van je paard. Let hierbij goed op hoe het hoofd van je paard voelt. Voelt het als bot? Zijn de spieren hard of zacht? Of voel je misschien harde gebieden halverwege een spier? Let hierbij goed op hoe je paard hierop reageert.

Herken jij jezelf en je paard misschien ook in één van de volgende situaties ?

  • Tijdens de training heb je moeite om je paard een bepaalde stelling en buiging te laten aannemen naar tenminste één zijde of misschien zelfs naar beide zijdes.  Je hebt al van alles geprobeerd maar je paard begint te kantelen of overbuigt zich.
  • Het lukt je maar niet om een rustige aanleuning te creëren bij je paard. Je paard blijft onrustig in de hoofd/hals houding en je hebt hierdoor moeite om verbinding te houden met de mond van je paard.
  • Je hebt grote moeite om tijdens de training de achterhand van je paard te laten ondertreden en je hebt het idee dat dit geen onwil is van je paard, maar dat het je paard simpelweg niet lijkt te lukken.
  • Het is je opgevallen dat je paard erg strak en ongelijk is in zijn bespiering en dat ondanks alle moeite die je in je trainingen stopt, je paard niet groeit in spiermassa.
  • Je paard heeft een onderhals en je hebt de grootste moeite om je paard te laten ontspannen tijdens de training. Je paard loopt het liefst in een valse houding of met zijn hoofd in de lucht.
  • Tijdens de training loop je aan tegen het feit dat je paard moeite heeft met (aan)galopperen op tenminste één zijde of misschien wel beide zijdes.
  • Wanneer je met je paard bezig bent, valt het je op dat je paard schrikkerig is. Dit kan aan één zijde erger zijn dan aan de andere zijde.
  • Je paard heeft moeite met het optillen van de achterbenen bij bijvoorbeeld het hoevekrabben of tijdens een bezoekje van de hoefsmid.
  • Ondanks dat je er al heel wat tijd en energie in hebt gestoken, heeft je paard liever niet dat je aan zijn hoofd zit. Je paard probeert je hand vaak te ontwijken en reageert soms schrikkerig.
  • In plaats van mooie ronde billen heeft je paard een dakje op zijn billen, dit wordt ook wel een huntersbump genoemd.
  • Je paard heeft de neiging om constant alles aan te raken met zijn neus en schudt soms met zijn hoofd.
  • Er is pollenallergie geconstateerd bij je paard omdat je paard constant blijft schudden met het hoofd.
  • Jouw paard heeft last van het zogenoemde ‘headshakingsyndroom’.
  • Zowel op stal of in de wei is je paard erg onrustig en je bent bang dat je paard stalondeugden gaat ontwikkelen.
  • Je hebt een paard met een stalgebrek (luchtzuigen, weven ect.)
  • Je paard vertoont bepaald gedrag waarvan je geen oorzaak kunt vinden en dit gedrag begint een probleem te worden.

De oplossing

 Verlang je naar een paard dat ontspannen en soepel is? Wil je een paard waarmee je als een team samenwerkt op basis van volledig vertrouwen? Wil je weer plezier hebben met je paard en samen kunnen genieten? De oplossing is dichterbij dan dat je denkt..
Klik hier voor de oplossing

Related Posts

De rol van het gebit bij het headshakingssyndroom
Happy Athlete
De rol van het gebit bij het headshakingssyndroom

Voorgaande jaren kon ik nog zeggen dat ‘pollenallergie’ de meest voorkomende vorm van het headshakingsyndroom was maar daar lijkt verandering in te zijn gekomen. In het afgelopen jaar (2020) lijkt de pollenvariant namelijk te zijn ingehaald door de spanningsvariant met daarin als grote veroorzaker onbalans in het gebit. Headshaking komt

Het herkennen van hoofdpijn bij je paard
Happy Athlete
Het herkennen van hoofdpijn bij je paard

Heel regelmatig krijg ik de vraag hoe je kunt ontdekken of een paard nu eigenlijk hoofdpijn heeft en hoe dit nu eigenlijk kan. Veel ruiters blijken namelijk een gevoel te hebben dat hun paard wel eens hoofdpijn zou kunnen hebben. En helaas komt hoofdpijn bij paarden regelmatig voor. Het leek

Kun je blokkades uit je paard rijden?
Happy Athlete
Kun je blokkades uit je paard rijden?

Afgelopen zondag had ik een leuk gesprek met één van mijn stalgenoten. Het ging over blokkades en spanningen bij paarden en over de training. In onze paardenwereld heerst namelijk een waar geloof dat ‘alles op te lossen is met goed rijden’ en daar ben ik het niet helemaal mee eens.

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked.*

Maak van jouw dressuurpaard een echte Happy Athlete in drie maanden!

“Gratis online training met video’s en opdrachten voor ambitieuze dressuurruiters die alles uit hun dressuurpaard willen halen”

Volg Ruiterbewust op facebook